Η χερσόνησος του Ακάμα αποτελεί το βορειοδυτικό άκρο της Κύπρου. Είναι μια εκτεταμένη, σχεδόν παρθένα, παράκτια περιοχή που ορίζεται από την ακτογραμμή που ξεκινά από τα Λουτρά της Αφροδίτης, περνά από το ακρωτήριο Αρναούτης και καταλήγει στον Άγιο Γεώργιο Πέγειας. Προς το εσωτερικό οριοθετείται περιμετρικά από τα χωριά Πέγεια, Κάθηκας, Αρόδες, Ίνεια, Δρούσεια Αντρολύκου και Νέο Χωρίο καλύπτοντας έκταση
17000 περίπου εκταρίων, από τα οποία 7000 είναι κρατικά δάση.
Ο Ακάμας χαρακτηρίζεται από μια μοναδική και ξεχωριστή ομορφιά με πλούσια βιοποικιλότητα, εντυπωσιακούς γεωλογικούς σχηματισμούς, πανέμορφες ακρογιαλιές και πλούσια ιστορική και πολιτιστική παράδοση ικανοποιώντας τις αναζητήσεις και του πιο απαιτητικού επισκέπτη για πεζοπορία, ποδηλασία, μελέτη της φύσης, φωτογράφηση, κολύμπι, καταδύσεις κ.ά..
Η Χερσόνησος του Ακάμα έχει ενταχθεί στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών NATURA 2000 καθώς αποτελεί μοναδικό βιότοπο με πλούσια και σπάνια χλωρίδα και πανίδα.
ΓΕΩΛΟΓΙΑ
Τα πετρώματα που βρίσκουμε στον Ακάμα αντιπροσωπεύουν σχεδόν όλους τους γεωλογικούς σχηματισμούς που συναντούμε σε άλλες περιοχές της Κύπρου.
Πετρώματα του Οφιολιθικού Συμπλέγματος του Τροόδους αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της χερσονήσου του Ακάμα με σποραδικές επιφανειακές εμφανίσεις κυρίως διαβασικών και πλουτώνιων πετρωμάτων καθώς και σερπεντινιτών.
Διάσπαρτα πετρώματα του Συμπλέγματος Μαμωνιών είναι εμφανή στο τοπίο του Ακάμα δημιουργώντας μοναδικά γεωμορφώματα όπως οι εντυπωσιακοί όγκοι από χαλαζιακό ψαμμίτη στη Δρούσεια και την Ίνεια Μπορούμε ακόμα να βρούμε αργίλους του συμπλέγμα-τος Μαμωνιών και αυτόχθονα ιζηματογενή πετρώματα από κρητίδες και μάργες των σχηματισμών Λευκάρων και Πάχνας.
Η διάβρωση των ιζηματογενών πετρωμάτων έχει δημιουργήσει πολλά φαράγγια με πιο εντυπωσιακό από όλα, το φαράγγι του Άβακα.
Στην ακτογραμμή του Ακάμα κυριαρχούν ασβεστιτικοί ψαμμίτες (Αιολιανίτες) που αποτελούν λιθοποιημένες αμμοθίνες που σχηματίστηκαν κατά την παγετώδη εποχή τα τελευταία 100,000 χρόνια. Πολύ χαρακτηριστικές εδώ είναι οι θαλάσσιες αναβαθμίδες. Κάθε αναβαθμίδα αντιπροσωπεύει μια παλαιοακτή που σχηματίστηκε από τη δράση των κυμάτων και ανυψώθηκε ως αποτέλεσμα της ανύψωσης της Κύπρου.
Η πολύπλοκη γεωλογία δημιουργεί κατά μήκος της ακτογραμμής του Ακάμα ένα πλήθος από μικρούς και μεγάλους κόλπους, πανέμορφες αμμώδεις παραλίες, αμμοθίνες, απόκρημνα βράχια, θαλασσινές σπηλιές και νησάκια. Η Γερόνησος στον Άγιο Γεώργιο Πέγειας είναι το δεύτερο μεγαλύτερο νησάκι της Κύπρου.
ΧΛΩΡΙΔΑ
Στη βλάστησή του επικρατούν οι θαμνώνες με αόρατους (Juniperus phoenicea) και τα δάση με πεύκα (Pinus brutia). Συναντούμε όμως και ένα πλήθος από άλλους οικοτόπους όπως:
Θαμνώνες με σχινιές (Pistacia lentiscus), αγριελιές (Olea europaea) και χαρουπιές (Ceratonia siliqua).
Ακανθωτούς θαμνώνες με ρασιά (Genista fasselata).
Φρύγανα με μαζιά (Sarcopoterium spinosum) και θυμάρια (Thymbra capitata).
Ρυάκια και πηγές με αροδάφνες (Nerium oleander) και άλλη υδρόφιλη βλάστηση.
Συστάδες με αυτοφυή κυπαρίσσια (Cupressus sempervirens).
Λιβάδια με μονοετή φυτά και βολβούς.
Aμμοθίνες, βραχώδεις ακτές και αμμώδεις ή χαλικώδεις παραλίες με παραθαλάσσια βλάστηση.
Όλοι αυτοί οι οικότοποι εναλλάσσονται στο τοπίο του Ακάμα και του προσδίδουν μεγάλη οικολογική και αισθητική αξία. Στη χερσόνησο του Ακάμα έχουν καταγραφεί περισσότερα από 600 είδη φυτών. Πολύ κοινό είναι το πασίγνωστο περσικό κυκλάμινο (Cyclamen persicum) που σχηματίζει μεγάλες αποικίες στην παραλιακή ζώνη. Ανθίζει το χειμώνα και την άνοιξη καταφέρνοντας να επιβιώνει ακόμα και στις πιο μικρές σχισμές των βράχων. Πιο σπάνιο στον Ακάμα είναι το ενδημικό κυπριακό κυκλάμινο (Cyclamen cyprium) που ανθίζει το φθινόπωρο σε σκιερά μέρη. Το κυπριακό κυκλάμινο έχει κηρυχτεί από την πολιτεία ως το εθνικό φυτό της Κύπρου.
Στις παραλίες του Ακάμα ευδοκιμούν και πολλά άλλα χαρακτηριστικά είδη της παραθαλάσσιας βλάστησης
της Κύπρου όπως το γνωστό κρίνο του γιαλού (Pancratium maritimum), η σπάνια ενδημική κυπριακή παπαρούνα (Papaver cyprium) και τα πολύ κοινά Euphorbia peplis, Centaurea aegialophila, Anthemis rigita και Matthiola tricuspidata
Read More
Μερικά από αυτά είναι ο κρόκος της Αφροδίτης (Crocus veneris), ο τρίφυλλος γλαδίολος (Gladiolus triphyllus), η κενταύρεια της Κυπρου (Centaurea cyprensis) με εξάπλωση μόνο στον Ακάμα και το Δάσος Λεμεσού και η φημισμένη ζουλατζιά (Bosea cypria). Στον κόσμο υπάρχουν μόνο τρία είδη Bosea, το ένα στην Κύπρο, το δεύτερο στα Κανάρια Νησιά και το τρίτο στα Ιμαλάια.
Τριανταπέντε από τα φυτά του Ακάμα είναι πολύ σπάνια και περιλαμβάνονται στο Κόκκινο Βιβλίο της Χλωρίδας της Κύπρου στο οποίο περιλαμβάνονται τα είδη φυτών της Κύπρου που κινδυνεύουν με εξαφάνιση.
Ανάμεσά τους το σχεδόν ενδημικό Euphorbia thompsonii το οποίο εκτός από την Κύπρο έχει βρεθεί μόνο στη νότια Τουρκία. Ολόκληρος ο γνωστός πληθυσμός του φυτού αυτού στην Κύπρο βρίσκεται στον Ακάμα κοντά στα χωριά Αρόδες, Κάθηκας και Πέγεια.
Δύο από τα πιο σπάνια φυτά της Κύπρου αλλά και του κόσμου ολόκληρου είναι τα δύο ενδημικά φυτά του Ακάμα. Η τουλίπα του Ακάμα (Tulipa akamasica) και η κενταύρεια του Ακάμα (Centaurea akamantis). H Centaurea akamantis έχει βρεθεί μόνο σε τρία φαράγγια του Ακάμα. Ολόκληρος ο παγκόσμιος φυσικός πληθυσμός της δεν υπερβαίνει τα 800 φυτά και έχει βρεθεί μόνο σε κατακόρυφα βράχια στο φαράγγι του Άβακα και σε δύο άλλα κοντινά μικρά φαράγγια.
Η ενδημική «τουλίπα του Ακάμα» (Tulipa akamasica) έχει ανακαλυφθεί πρόσφατα σε μια μικρή περιοχή του Ακάμα. Είναι σπανιότατο φυτό με παγκόσμιο πληθυσμό περίπου 200 φυτά και βρίσκεται μόνο στην χερσόνησο του Ακάμα. Στον Ακάμα έχει βρεθεί και η «τουλίπα της Κύπρου» (Tulipa cypria), η δεύτερη ενδημική τουλίπα της Κύπρου. Οι δύο αυτές ενδημικές τουλίπες αποτελούν δύο πραγματικά πολύτιμα στολίδια του Ακάμα.
Η Tulipa cypria δεν είναι τόσο σπάνια όσο η Tulipa akamasica αφού έχει βρεθεί και σε άλλες περιοχές της Κύπρου. Είναι όμως και αυτή αρκετά σπάνια και περιλαμβάνεται στο Κόκκινο Βιβλίο της Χλωρίδας της Κύπρου. Στον Ακάμα η Tulipa cypria έχει βρεθεί μόνο σε περιοχές κοντά στον Πύργο της Ρήγαινας και ο πληθυσμός της είναι περίπου 2000 φυτά. Ο Ακάμας είναι γνωστός και για τον μεγάλο αριθμό ορχιδέων που φιλοξενεί. Από τα σαράντα έξι είδη ορχιδέων της Κύπρου έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα στον Ακάμα τριάντα τέσσερα είδη. Αξίζει να σημειωθεί ότι στον Ακάμα έχουν βρεθεί και τα 17 είδη του γένους Ophrys της Κύπρου, τα γνωστά μελισσάκια. Οι ορχιδέες αυτές μιμούνται τη μορφή άγριων μελισσών για να προσελκύσουν τους επικονιαστές τους.
ΠΑΝΙΔΑ
Αν και όλα τα θηλαστικά του Ακάμα είναι νυχτόβια με λίγη τύχη, περπατώντας στα μονοπάτια του Ακάμα, μπορεί να συναντήσετε δύο από τα μεγαλύτερα είδη, την αλεπού (Vulpes vulpes) και τον λαγό (Lepus europaeus). Τα πιο μικρά είδη είναι πολύ δύσκολο να παρατηρηθούν την ημέρα. Ο Σκαντζόχοιρος είναι αρκετά κοινός στον Ακάμα και πολλές φορές την άνοιξη και το καλοκαίρι παρατηρείται το βράδυ καθώς διασταυρώνει τους δρόμους. Στην Κύπρο ζει το ασιατικό είδος σκαντζόχοιρου Hemiechinus auritus που έχει πολύ μεγαλύτερα αυτιά από τους σκαντζόχοιρους του γένους Erinaceus που ζουν στις άλλες χώρες της Ευρώπης.
Στον Ακάμα έχουν παρατηρηθεί τρία είδη ποντικών καθώς και οι δύο μυγαλές της Κύπρου. Πολύ σημαντική είναι η παρουσία στον Ακάμα του ενδημικού ακανθοποντικού Acomys nesiotes.
Στις σπηλιές του Ακάμα βρίσκουν καταφύγιο πολλά είδη νυχτερίδων, ανάμεσα τους και ο νυχτοπάππαρος (Rousettus aegyptiacus), η μεγαλύτερη νυχτερίδα της Κύπρου με άνοιγμα φτερούγων περίπου 60cm.
Η εξάπλωσή της περιλαμβάνει μεγάλα τμήματα της Αφρικής και της νοτιοδυτικής Ασίας. Η Κύπρος είναι η μοναδική χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση που τη φιλοξενεί. Ανήκει στα Μεγαχειρόπτερα και τρέφεται με ώριμα φρούτα. Είναι αυστηρά προστατευόμενο είδος και περιλαμβάνεται στο Παράρτημα ΙΙ της Οδηγίας 92/43/ΕEC έπειτα από πρόταση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Όλες οι άλλες νυχτερίδες της Κύπρου είναι πολύ μικρότερες και τρέφονται με έντομα. Στον Ακάμα ζουν περίπου 10 είδη. Βρίσκουν καταφύγιο σε σπηλιές, γαλαρίες, κουφάλες γέρικων δέντρων, στέγες ή εγκαταλειμμένα κτίρια.
Στις ακτές του Ακάμα έχει παρατηρηθεί και η μεσογειακή φώκια (Monachus monachus). Δεν υπάρχουν πληροφορίες για αναπαραγωγή της στον Ακάμα. Αν είστε τυχεροί μπορεί να τη δείτε να κολυμπά κοντά στην ακτή.
Τα 33 είναι μόνιμοι κάτοικοι και περίπου 170 είναι μεταναστευτικά. Από τους μόνιμους κάτοικους ξεχωρίζουν τα δύο μεγάλα αρπαχτικά: το περτι-κοσιάχινο (Aquila fasciata), το μοναδικό είδος αετού που φωλιάζει στην Κύπρο και η αετογερακίνα (Buteorufinus).
Τα νησάκια του Ακάμα και ιδιαίτερα η Γερόνησος και ο Άγιος Γεώργιος φιλοξενούν σημαντικούς μόνιμους αναπαραγωγικούς πληθυσμούς θαλασσοκόρακα (Phalacrocorax aristotelis) και ασημόγλαρου (Larus michahellis).
Read More
The Mediterranean seal (Monachus monachus) has been observed on the Akamas coastline and if you are lucky you may see it swimming near the coast. There are no reports as to whether it breeds in the area.
33 species are permanent residents, whilst around 170 are passage migrants. Of the permanent residents two stand out. Bonelli’s eagle (Aquila fasciata), the only species of eagle nesting on Cyprus, and Long-legged buzzard (Buteo rufinus).
The Akamas islets of Agios Georgios and Geronisos host significant resident populations of European shag (Phalacrocorax aristotelis) and Yellow-legged gull (Larus Chukkar, black francolin, wood pidgeon, rock dove, two falcon species, four owl species, three crow species and other small bird species are resident in the Akamas peninsula.
An important small bird is the Cyprus Warbler (Sylvia melanothorax), which breeds only on Cyprus. Lately it has had to compete with a recent arrival, the Sardinian warbler (Sylvia melanocephala).
michahellis).
Many passage migrants pass through the Akamas. Flocks or individual birds such as pelicans, herons, ducks, storks and birds of prey are a usual sight in spring and autumn whilst they fly along the coast, sometimes stopping for a rest on coast rocks.
A host of smaller passage birds such as the bee-eaters (Merops apiaster), Rüppell’s warbler (Sylvia ruppeli), Northern wheatear (Oenanthe oenanthe) find food and shelter on the coast or in the rich vegetation of the Akamas, so as to recuperate for their long onward journey.
Many migrant birds choose to spend the difficult winter season in the Akamas. Characteristic winter visitors are the commonly seen Stonechat (Saxicola rubicola) and Song thrush (Turdus philomelos) and the very rare Wallcreeper (Tichodroma muraria), occasionally seen on the vertical cliffs of the Avakas gorge.
Around 15 species of migratory birds breed on the Akamas, including the European Roller (Coracias garrulus), Masked Shrike (Lanius nubicus), Cretzschmar’s bunting (Emberiza caesia), and the Cyprus Wheatear (Oenanthe cypriaca), which breeds only on Cyprus
ΕΡΠΕΤΑ
Στον Ακάμα έχουν βρεθεί και τα έντεκα είδη σαυρών καθώς και τα έξι από τα οκτώ είδη φιδιών της Κύπρου.
Έχουν βρεθεί επίσης και τα δύο είδη βατράχων καθώς και το ένα είδος φρύνου της Κύπρου. Ο κουρκουτάς (Laudakia stellio) είναι μια από τις πιο μεγάλες σαύρες της Κύπρου. Είναι πολύ κοινός στον Ακάμα και τον
βρίσκουμε συνήθως σκαρφαλωμένο σε βράχους, τοίχους ή κορμούς δέντρων.
Πολύ πιο σπάνιος είναι ο χαμολιός ή χαμαιλέοντας (Chamaeleo chamaeleon). Τον βρίσκουμε συνήθως πάνω σε θάμνους. Έχει την ικανότητα να αλλάζει το χρώμα του σώματός του ώστε να μοιάζει με το περιβάλλον του.
Στον Ακάμα ζει επίσης και η σαύρα του Τροόδους (Phoenicolacerta troodica) ένα ενδημικό είδος της Κύπρου, με εξάπλωση κυρίως σε δάση και θαμνώνες. Πολύ κοινή στις παραλίες του Ακάμα είναι η αμμόσαυρα ή ακανθοδάκτυλος (Acanthodactylus schreiberi). Η αμμόσαυρα έχει την κύρια εξάπλωσή της στην Κύπρο. Τη βρίσκουμε επίσης σε λίγες περιοχές στη νότια Τουρκία, το Ισραήλ και τον Λίβανο. Περιλαμβάνεται στον Ερυθρό Κατάλογο του IUCN όπου χαρακτηρίζεται ως «Κινδυνεύον» (Endangered).
Από τα έξι φίδια που ζουν στον Ακάμα τα τρία είναι δηλη- τηριώδη. Από αυτά η φίνα ή κουντούρα (Macrovipera lebetina) έχει ιδιαίτερα τοξικό δηλητήριο και αν ενοχληθεί μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Για την ασφάλεια σας μην πλησιάζετε και μην ενοχλείτε οποιοδήποτε φίδι.
Σε περίπτωση δαγκώματος πρέπει να ζητήσετε αμέσως ιατρική βοήθεια (τηλέφωνο άμεσης βοήθειας 112).
Πολύ κοινό στον Ακάμα είναι και το θερκό ή όφις (Dolichophis jugularis). Είναι το μεγαλύτερο σε μήκος φίδι της Κύπρου που μπορεί να φτάσει τα 3 μέτρα. Δεν διαθέτει δηλητήριο και είναι εντελώς ακίνδυνο.
Ο πιο κοινός βάτραχος στα ρυάκια και τις πηγές του Ακάμα είναι ο βαλτοβάτραχος (Pelophylax bedriagae).
ΕΝΤΟΜΑ
Με λίγη τύχη μπορεί να δείτε κάποιο από τα πιο κάτω πολύ εντυπωσιακά είδη:
το Αλογάκι της Παναγίας (Blepharopsis mendica) που έχει εξάπλωση στη Βόρεια Αφρική, Μέση Ανατολή και Κύπρο και τον φανταχτερό ασκάλαφο (Libelloides macaronius) που είναι πολύ εύκολο να εντοπιστεί καθώς πετά ανάμεσα στα ξερά χόρτα τον Απρίλιο και τον Μάιο.
Η ενδημική πεταλούδα Glaucopsyche paphos είναι πολύ κοινή σε περιοχές με ρασιά (Genista fasselata) στα οποία γεννά τα αυγά της. Αντίθετα το είδος της Ανατολικής Μεσογείου Apharitis acamas είναι πολύ σπάνιο τόσο στον Ακάμα όσο και στην υπόλοιπη Κύπρο.
Στον Ακάμα ζει και το Anax immaculifrons, το μεγαλύτερο οδοντόγναθο ή «αεροπλανάκι» της Ευρώπης με μήκος σώματος που μπορεί να φτάσει τα 9 cm. Έχει κυρίως ασιατική εξάπλωση με μικρούς πληθυσμούς στην Κύπρο και σε μερικά ελληνικά νησιά. Στον Ακάμα παρατηρείται κυρίως στο φαράγγι του Άβακα.
ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Ο σημαντικότερος θαλάσσιος οικότοπος της περιοχής του Ακάμα είναι τα υποθαλάσσια λιβάδια του φυτού ποσειδώνια (Posidonia oceanica), ο οποίος αποτελεί οικότοπο προτεραιότητας σύμφωνα από την Ευρωπαϊκή Οδηγία των Οικοτόπων (92/43/ΕEC).
Πολύ σημαντικοί οικότοποι είναι επίσης οι ύφαλοι κατά μήκος των ακτών.
Στους οικότοπους αυτούς ζουν πολλοί και σημαντικοί θαλάσσιοι οργανισμοί όπως τα μαλάκια Tonna galea, Pinna nobilis και το κοινό χταπόδι (Octopus vulgaris).
Θα βρούμε ακόμα οστρακόδερμα όπως ο κοινός αχινός (Paracentrotus lividus). Διάφορα είδη καβουριών αφθονούν στο βυθό και τις ακτές του Ακάμα. Ο κάβουρας «φάντασμα» (Ocypode cursor) είναι κοινός στην παραλία της Λάρας.
Στη θάλασσα του Ακάμα αφθονούν επίσης και πολλά είδη ψαριών όπως η σμέρνα (Muraena helena) το μπαρμπούνι (Mullus surmuletus) και ο φανταχτερός γύλος (Thalassoma pavo).
Η περιοχή του Ακάμα είναι πολύ σημαντική περιοχή ωοτοκίας της πράσινης χελώνας (Chelonia mydas) και της χελώνας καρέττα (Caretta Caretta). Για το λόγο αυτό χαρακτηρίζεται ως περιοχή υψίστης σημασίας και αποτελεί περιοχή προτεραιότητας για σκοπούς διαχείρισης και προστασίας των θαλασσίων χελωνών.
Η παραλιακή περιοχή Λάρας – Τοξεύτρας, που βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά της χερσονήσου, έχει κηρυχτεί σε περιοχή προστασίας της θαλάσσιας ζωής. Στην περιοχή αυτή κάθε χρόνο γεννούν τα αυγά τους γύρω στις 100 πράσινες χελώνες και γύρω στις 300 καρέττα. Από τα αυγά αυτά υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο εκκολάπτονται 25,000 – 30,000 μικρά χελωνάκια.
ΙΣΤΟΡΙΑ & ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ
Η ονομασία της χερσονήσου παραπέμπει στον ομηρικό ήρωα Ακάμα, Αθηναίο στην καταγωγή, ο
οποίος, όπως και πολλοί άλλοι Αθηναίοι ήρωες, συνδέεται με την ίδρυση πόλεων, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται και οι Σόλοι της Κύπρου.
Στοιχεία τα οποία ενδεχομένως να αποδεικνύουν την ιστορικότητα της διασύνδεσης της περιοχής με την εποχή των ηρώων έχουν εντοπισθεί στην δυτική ακτή της Κύπρου, στη θέση Μάα – Παλαιόκαστρο αλλά και στην περιοχή της Λάρας. Στη Μάα έχει ανασκαφεί οχυρωμένος οικισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού (12ος αι. π. Χ.), με έντονο μυκηναϊκό χαρακτήρα. Ο οικισμός προστατεύεται από τείχος η βάση του οποίου αποτελείται από τεράστιους δόμους και έχει χαρακτηριστεί ως κυκλώπειο.
Στη Λάρα, έχουν και πάλι εντοπισθεί τα κατάλοιπα ενός αμυντικού τείχους, η τοιχοδομία του οποίου, σύμφωνα με τους μελετητές, μοιάζει με αυτό που έχει ανασκαφεί στη Μάα, και το οποίο επίσης εμφανίζει στοιχεία της μυκηναϊκής αρχιτεκτονικής.
Η αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή έχει πλέον αποδείξει ότι η ανθρώπινη παρουσία στην χερσόνησο του Ακάμα ανάγεται σε πολύ παλαιότερους χρόνους, στην Νεολιθική περίοδο, και γίνεται πυκνότερη στη Χαλκολιθική περίοδο. Μια από τις αρχαιότερες θέσεις σε ολόκληρο το νησί έχει εντοπισθεί στην περιοχή Άσπρος, κοντά στον Άγιο Γεώργιο της Πέγειας, και χρονολογείται στην Πρώιμη Νεολιθική περίοδο (10.000 π.Χ.). Σε ότι αφορά τη Χαλκολιθική περίοδο, τα σημαντικότερα ευρήματα που προέρχονται από
την περιοχή βρέθηκαν σε ένα σπήλαιο που ανακαλύφθηκε τυχαία κοντά στο Νέο Χωρίο.
Κατά τον 4ο αι. π. Χ. σημαντικές ιστορικές εξελίξεις συμβαίνουν στο νησί και ιδιαίτερα στην δυτική πλευρά της Κύπρου. Στις αρχές της Ελληνιστικής περιόδου, στα τέλη του 4ου αι. π. Χ., ιδρύεται η Νέα Πάφος και λίγο αργότερα, στις αρχές του 3ου αι. π. Χ., η Αρσινόη στη θέση του Μαρίου. Ίσως τότε να ιδρύθηκε και η πόλη στο ακρωτήριο Δρέπανον, στον Άγιο Γεώργιο της Πέγειας. Η ύπαρξη μιας μικρής ακμάζουσας πόλης στη θέση αυτή μαρτυρείται από την δημιουργία νεκροπόλεων με μνημειακούς τάφους, όπως αυτοί στην τοποθεσία Μελέτης αλλά και στο μέτωπο του βράχου του Αγίου Γεωργίου.
Read More
Επίσης, η ύπαρξη ενός ιερού του Απόλλωνος στη Γερόνησο αποτελεί μια επιπλέον ένδειξη για τη σημασία που αποκτά η περιοχή κατά την Ελληνιστική περίοδο.
Η επόμενη φάση κατά την οποία εμφανίζεται σημαντική ανάπτυξη στην περιοχή είναι η ύστερη Ρωμαϊκή και η πρώιμη Βυζαντινή περίοδος. Στην περιοχή κατασκευάζεται ένα πυκνό οδικό δίκτυο, μέρος του οδικού δικτύου που αναπτύσσεται από τους Ρωμαίους στο νησί, για να εξυπηρετεί τους οικισμούς της περιοχής, ο αριθμός των οποίων αυξάνει σημαντικά. Νέοι οικισμοί ιδρύονται ίσως πάνω σε ερείπια παλαιότερων και μάρτυρες αυτών των οικισμών είναι οι πολλές μικρές εκκλησίες.
Ο σημαντικότερος οικισμός-λιμάνι βρίσκεται βέβαια στο ακρωτήριο Δρέπανον, ο οποίος απέκτησε ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, εφόσον βρισκόταν πάνω στο θαλάσσιο δρόμο που συνέδεε την Αλεξάνδρεια με την Κωνσταντινούπολη και αποτελούσε σημαντικό σταθμό ανεφοδιασμού των πλοίων που μετέφεραν τις αποστολές σίτου προς την πρωτεύουσα. Ο οικισμός άκμασε κατά τον 6ο αι. όπως φαίνεται από τις εντυπωσιακές βασιλικές που ιδρύθηκαν τότε και οι οποίες κοσμήθηκαν με εισηγμένο μάρμαρο από την Προκόνησσο και με εξαίρετης τέχνης ψηφιδωτά.
Στο ύψωμα του λόφου του Αγίου Γεωργίου ανασκάφηκε μεγάλο κτηριακό συγκρότημα αποτελούμενο από τρίκλιτη βασιλική και βαπτιστήριο, ενώ στα βόρεια βρίσκεται δεύτερη βασιλική και λουτρώνας. Τέλος, στην πλαγιά του λόφου, όπου θα απλωνόταν ο οικισμός με θέα προς τη θάλασσα, ανασκάφηκε μια τρίτη βασιλική.
Ένας από τους σημαντικότερους αγροτικούς οικισμούς της περιοχής βρίσκεται στη θέση Άγιος Κόνων κοντά στη νότια ακτή της χερσονήσου. Ο οικισμός χρονολογείται από την Ελληνιστική μέχρι τη Μεσαιωνική περίοδο. Κατά τον 6ο αι. ιδρύθηκε στο κέντρο του οικισμού μια βασιλική, η οποία, για τα δεδομένα της εποχής, δεν στερείται λαμπρότητας, προφανώς λόγω της επίδρασης των εκκλησιών που ιδρύονται την ίδια περίοδο στον Άγιο Γεώργιο αλλά και τα μοναστικά κτίσματα που σώζονται σήμερα στην ευρύτερη περιοχή του Ακάμα.
Ο οικισμός εγκαταλείφθηκε προσωρινά, ίσως κατά την περίοδο των αραβικών επιδρομών. Τον 10ο αι.
ο χώρος κατοικείται και πάλι, οπότε ιδρύονται οι εκκλησίες του Αγίου Γεωργίου και του Αγίου Κόνωνα που βρίσκονται σήμερα στην περιοχή.
Οι κολπίσκοι του Ακάμα θα χρησίμευαν για αγκυροβόλια και ίσως στις ακτές να προσέγγιζαν πλοία που θα έκαναν κάποιο μικρό τοπικό παράκτιο εμπόριο που θα εξυπηρετούσε τους οικισμούς, όπως φαίνεται από τα ευρήματα αμφορέων στη θαλάσσια περιοχή στο Κιόνι, όχι μακριά από τον Άγιο Κόνωνα.
Μια άλλη σημαντική αρχαιολογική θέση είναι εκείνη στον Άγιο Νικόλαο, στη βόρεια ακτή της χερσονήσου. Ο βυζαντινός οικισμός με τα ερείπια της εκκλησίας του Αγίου Νικολάου του 15ου αι., κτίστηκε μάλλον στη θέση αρχαιότερου οικισμού, όπως μαρτυρεί ένα λατομείο πέτρας της Ρωμαϊκής περιόδου που θα αποτελούσε μια σημαντική πηγή εισοδημάτων για τους κατοίκους της περιοχής.
Κατά τη Βυζαντινή περίοδο ιδρύονται πολλές μικρές εκκλησίες στην χερσόνησο, ίσως σε σχέση με οικισμούς, όπως ο Άγιος Μηνάς στο Νέο Χωρίο (10ος αι.) και ο Άγιος Ιάκωβος στην Ίνεια (11ος αι.).
Επίσης, κτίζονται μικρά μοναστικά συγκροτήματα, όπως εκείνο στη τοποθεσία «Πύργος της Ρήγαινας», του 12ου αι. μ. Χ. Τέλος, στον Άγιο Γεώργιο της Πέγειας, αναπτύχθηκε το προσκύνημα του Αγίου Γεωργίου γύρω από την ομώνυμη μικρή μεσαιωνική εκκλησία που ιδρύθηκε τον 13/14ο αι.
ΧΩΡΙΑ & ΑΝΘΡΩΠΟΙ
Ο Ακάμας περιλαμβάνει μέρος του δήμου Πέγειας και τα χωριά Κάθηκας, Πάνω Αρόδες, Κάτω Αρόδες, Ίνεια, Δρούσεια, Φάσλι, Αντρολίκου και Νέο Χωριό. Τα χωριά του Ακάμα αποτελούν παραδοσιακούς οικισμούς με μεγαλύτερους πληθυσμιακά τους Κάθηκα, Ίννεια, Δρούσεια και Νέο Χωριό.
Τα χωριά του Ακάμα παρά την σύγχρονη ανάπτυξη διασώζουν πολλά στοιχεία από την ιστορία και την παραδοσιακή τους τέχνη και αρχιτεκτονική που μπορεί ο επισκέπτης να ανακαλύψει περπατώντας στα στενά τους δρομάκια.
Παρά τον σύγχρονο τρόπο ζωής οι άνθρωποι του Ακάμα διατηρούν ακόμα πολλά στοιχεία από τον παραδοσιακό τρόπο ζωής καθώς και πολλά από ήθη και έθιμα της παράδοσης της Κύπρου.
Κύριες ασχολίες των κατοίκων είναι η γεωργία και η κτηνοτροφία, με κύριες καλλιέργειες τα αμπέλια, σιτηρά, ελιές, χαρουπιές και αμυγδαλιές. Το έντονο ανάγλυφο, η ποικιλία στα πετρώματα της περιοχής και η ανάγκη για τη δημιουργία γεωργικής γης έχουν δημιουργήσει ένα ποικιλόμορφο και γραφικό τοπίο από μικρές ή μεγάλες αναβαθμίδες, καλλιέργειες και ιδιοκτησίες που οριοθετούνται με ξερολιθιές.
Στα χωριά του Ακάμα μπορείτε να βρείτε πολλές σύγχρονες υπηρεσίες όπως ξενοδοχεία, οικοτουριστικά διαμερίσματα, εστιατόρια και γραφικά καφενεία που σε συνδυασμό με την παραδοσιακή φιλοξενία των κατοίκων θα κάνουν άνετη την περιδιάβαση ή την παραμονή σας στον Ακάμα!
ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ
Σήμανση και υποδομή μονοπατιών
Σε κάθε αφετηρία, συνήθως υπάρχει κιόσκι με χάρτη, που δείχνει την πορεία του μονοπατιού και τα κύρια χαρακτηριστικά της περιοχής, καθώς και κείμενο με γενικές πληροφορίες για το μονοπάτι, κανόνες ορθής συμπεριφοράς και πιθανούς κίνδυνους για τον περιπατητή (π.χ. γκρεμοί, διασταυρώσεις ποταμών).
Κατά μήκος της διαδρομής θα συναντήσετε ενημερωτικές πινακίδες με πληροφορίες για φυτά, πετρώματα, την οικολογία του δάσους, ιστορικά και πολιτιστικά στοιχεία, πινακίδες κατεύθυνσης και πινακίδες θέσης (π.χ. μήκος διαδρομής που διανύθηκε, υψόμετρο, τοποθεσίες και άλλα).
Εκτός από τις πινακίδες, σε πολλά μονοπάτια υπάρχει υποδομή που στόχο έχει την άνεση και ασφάλεια του περιπατητή, όπως σκυβαλοδοχεία (στην αφετηρία και στο τέλος) και ξύλινα παγκάκια (καθίσματα) κυρίως σε χώρους με σκιά και καλή θέα. Όπου είναι δυνατόν αξιοποιούνται και φυσικές πέτρες, όταν αυτές έχουν κατάλληλο σχήμα και ύψος, ή και πεσμένοι κορμοί ξερών δέντρων.
Σε κάποια μονοπάτια θα συναντήσετε επίσης θέσεις θέας παραπλεύρως της διαδρομής, οι οποίες περιλαμβάνουν ομαλοποίηση του χώρου, μονοπάτι σύνδεσης μικρού μήκους, παγκάκια και σε κάποιες περιπτώσεις κιόσκι για προστασία από τον ήλιο και τη βροχή. Τέλος, όπου υπάρχει η δυνατότητα παρέχεται βρύση με πόσιμο νερό, ιδιαίτερα σε διαδρομές μεγάλου μήκους.
Read More
Βασικός περιπατητικός εξοπλισμός
Οι διαδρομές που περιλαμβάνονται στον περιπατητικό οδηγό που έχετε στα χέρια σας, δεν έχουν ιδιαίτερη δυσκολία ή αυξημένο κίνδυνο ατυχήματος. Στις περιπτώσεις που υπάρχει ένδειξη μεγάλου βαθμού δυσκολίας, δηλαδή βαθμός δυσκολίας 3, οφείλεται κυρίως στις διασταυρώσεις ποταμού ή σε ανωφέρειες και κατωφέρειες. Για τους λόγους αυτούς, συστήνουμε να έχετε μαζί σας ένα βασικό εξοπλισμό, κατά προτίμηση μικρό σε όγκο και βάρος, για να απολαύσετε την πορείας σας με άνεση και ασφάλεια.
Ο προτεινόμενος ρουχισμός περιλαμβάνει παπούτσια πεζοπορίας (που είναι και ο βασικότερος παράγοντας για μία πετυχημένη πεζοπορία), ελαφριά ενδυμασία που να καλύπτει όλο το σώμα, καπέλο και γυαλιά ηλίου. Κατά τους χειμερινούς μήνες, πάρτε επιπλέον ένα αδιάβροχο-αντιανεμικό σακάκι, γάντια και σκούφο.
Χρήσιμο θα ήταν κατά τη διάρκεια της διαδρομής, να μεταφέρετε ένα μικρό σακίδιο ώμου, που να περιλαμβάνει παγούρι με πόσιμο νερό, σουγιά και σφυρίχτρα και για τα πιο δύσκολα μονοπάτια, ένα μπαστούνι πεζοπορίας που θα διευκολύνει την πορεία σας παρέχοντας στήριξη και ισορροπία.
Προαιρετικά, θα μπορούσατε να έχετε επίσης μαζί σας ατομικό φαρμακείο, φακό, ξηρά τροφή, χάρτη, πυξίδα και εφεδρικό ρουχισμό. Μην το παρακάνετε όμως! Για τη δική σας ευκολία, είναι καλύτερα να ταξιδεύετε ελαφριά.
Τέλος, συστήνουμε να έχετε οπωσδήποτε μαζί σας ένα κινητό τηλέφωνο. Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης ή ατυχήματος, καλέστε τον ευρωπαϊκό αριθμό 112 και σε περίπτωση πυρκαγιάς, τον αριθμό 1407.
Ορθές πρακτικές για περιπατητές
-Παραμείνετε μέσα στις σηματοδοτημένες διαδρομές των μονοπατιών, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος να καταπατηθούν μικρά φυτά και δενδρύλλια.
-Αποφεύγετε να καπνίζετε ή να τρώτε όταν περπατάτε στα μονοπάτια μελέτης της φύσης.
-Μην κάνετε άσκοπους θορύβους. Σεβαστείτε την ησυχία των άλλων εκδρομέων και απολαύστε τους ήχους της φύσης.
-Τοποθετήστε τα σκουπίδια σας στους διαθέσιμους κάδους απορριμμάτων ή ακόμη καλύτερα, πάρτε τα μαζί σας.
-Χρησιμοποιήστε τους ειδικούς χώρους κατασκηνώσεων με διευκολύνσεις για τους επισκέπτες.
-Αποφεύγετε να κόβετε κλαδιά δέντρων ή θάμνων, να κόβετε ή να ξεριζώνετε φυτά ή να χαράσσετε τους φλοιούς των δέντρων.
-Η οδήγηση μοτοποδηλάτων ή ποδηλάτων στα μονοπάτια δεν επιτρέπεται.
-Το άναμμα φωτιάς σε οποιοδήποτε σημείο του δάσους, ακόμα και σε δρόμους και πλατείες απαγορεύεται αυστηρά. Στους εκδρομικούς χώρους το άναμμα φωτιάς επιτρέπεται ΜΟΝΟ σε καθορισμένα σημεία με ψησταριές.
-Ειδοποιήστε το Τμήμα Δασών στο τηλέφωνο 1407 (24 ώρες, χωρίς χρέωση) σε περίπτωση που δείτε φωτιά ή καπνό.
-Να θυμάστε ότι είμαστε όλοι φιλοξενούμενοι στο δάσος. Σεβαστείτε την άγρια ζωή του δάσους και απολαύστε υπεύθυνα τις χαρές που μας προσφέρει.
ΠΟΔΗΛΑΣΙΑ
Το ιδανικό κλίμα της Κύπρου καθιστά δυνατή την εξερεύνηση της μαγευτικής υπαίθρου της περιοχής καθ ‘όλη τη διάρκεια του χρόνου, προσφέροντας μια αξέχαστη αθλητική εμπειρία τόσο για τους επαγγελματίες ποδηλάτες όσο και για εκείνους για τους οποίους η ποδηλασία είναι απλά το χόμπι τους.
Η Πάφος αποτελεί έναν θαυμάσιο προορισμό για όλα τα είδη ποδηλασίας. Όλοι οι τύποι ποδηλάτων είναι διαθέσιμοι προς ενοικίαση και προσφέρεται μια μεγάλη ποικιλία οργανωμένων και κατά παραγγελία ποδηλατάδων, κατάλληλων για όλες τις ηλικίες και για όλα τα επίπεδα.
Ορισμένα τοπικά κέντρα ποδηλάτων παρέχουν υπηρεσίες ενοικίασης ποδηλάτων, πληροφορίες σχετικές με τις διαδρομές, καθοδηγητική βοήθεια και υποστήριξη για οργανωμένες ομάδες.
Ορεινή Ποδηλασία
Η Πάφος έχει το κατάλληλο φυσικό περιβάλλον για την πραγματοποίηση ορεινής ποδηλασίας. Το έδαφος της δημιουργεί τις κατάλληλες προϋποθέσεις για μια συναρπαστική εμπειρία ορεινής ποδηλασίας σε διαφορετικές διαδρομές, καθιστώντας την περιοχή έναν επίγειο παράδεισο για τους λάτρεις του αθλήματος.
Πανόραμα και Πανέμορφη Ύπαιθρος
Διαδρομή 1: Πανόραμα και Πανέμορφη Ύπαιθρος
Πάφος, Πέγεια, Κάθηκας, Αρόδες, Δρούσεια, Κάθηκας, Στρουμπί, Πολέμι, Τσάδα, Πάφος
Επίπεδο δυσκολίας: υψηλό, 64 χλμ
Τεχνική περιγραφή:
Ολόκληρη η διαδρομή είναι σε πολύ καλό ασφαλτοστρωμένο δρόμο. Μετά την Πέγεια, η διαδρομή προς τον Κάθηκα είναι ανηφορική, αλλά χωρίς μεγάλες κλίσεις στο μεγαλύτερο μέρος της. Ο κυκλικός δρόμος από τον Κάθηκα προς τη Δρούσεια κι έπειτα πίσω προς τον Κάθηκα είναι σχετικά επίπεδη διαδρομή με μικρές ανηφόρες και κατηφόρες.
Από τον Κάθηκα μέχρι την Τσάδα υπάρχουν συνεχώς μικρές ανηφόρες και κατηφόρες, ενώ ο δρόμος από την Τσάδα προς την Πάφο είναι συνεχώς κατηφορικός.
- Απόσταση: 77 χλμ
- Κατάσταση οδοστρώματος: Άσφαλτος
- Συνολική υψομετρική διαφορά: +1260 μέτρα
- Είδος ποδηλάτου: Ποδήλατο δρόμου με 20 ταχύτητες
Σύντομη περιγραφή:
Η διαδρομή ξεκινά πάνω από την περιοχή του Κόλπου των Κοραλλίων, από τις πιο όμορφες παράκτιες περιοχές της Πάφου. Πολύ κοντά στο σημείο έναρξης θα βρείτε τις γνωστές θαλασσινές σπηλιές και θα έχετε την ευκαιρία να απολαύσετε υπέροχη θέα της πεντακάθαρης θάλασσας. Μπορείτε επίσης να απαθανατίσετε το μαγευτικό ηλιοβασίλεμα οποιαδήποτε εποχή του χρόνου.
Αμέσως μετά την ανάβασή σας στον Κάθηκα, θα περάσετε από το πυκνό δάσος από πεύκα για να εισέλθετε στην περιοχή των αμπελώνων όπου παράγεται το υπέροχο κρασί της περιοχής της Λαόνας.
Τα μικρά γραφικά περάσματα πάνω από τη χερσόνησο του Ακάμα είναι πάντοτε φιλόξενα και αξίζει να κάνετε μια στάση εδώ για ένα ποτό ή για να δοκιμάσετε την τοπική κουζίνα. Η διαδρομή αυτή θα σας χαρίσει πανοραμική θέα της περιοχής του Ακάμα και της βόρειας πλευράς της επαρχίας Πάφου. Η τελευταία κατηφόρα προς την παραλία Πότιμα προσφέρει μια υπέροχη εικόνα που θα σας εντυπωθεί και θα σας κάνει να επιστρέψετε σύντομα.
Κατά την επιστροφή, ιδιαίτερα κατά τους μήνες Φεβρουάριο μέχρι Μάιο όταν η φύση είναι στολισμένη με τα χρώματα και τις μυρωδιές της άνοιξης, η διαδρομή είναι υπέροχη και δεν πρέπει να τη χάσει κανένας ποδηλάτης.
Η φύση στα καλύτερά της!
Διαδρομή 5: Πόλη Χρυσοχούς – Νέο Χωριό – Φοντάνα Αμορόσα – Πόλη Χρυσοχούς (Διαδρομή μέτριας δυσκολίας με ποδήλατο βουνού)
Η διαδρομή αυτή απευθύνεται σε ποδηλάτες με λίγη ή καθόλου εμπειρία σε ποδήλατο βουνού, αλλά και σε επισκέπτες που θα ήθελαν να απολαύσουν κάποιες αθλητικές δραστηριότητες στις διακοπές τους.
Η διαδρομή είναι μέτριας δυσκολίας και προσφέρει εντυπωσιακή θέα του δάσους του Ακάμα και της θάλασσας της Μεσογείου.
Κατά τη διαδρομή, οι ποδηλάτες μπορούν να κάνουν στάσεις για ξεκούραση και φωτογραφίες.
Τεχνική περιγραφή:
Το μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής εξελίσσεται σε χωματόδρομο χωρίς μεγάλη τεχνική δυσκολία εκτός από κάποια σημεία μεταξύ του 16ου και 20ού χλμ όπου οι ποδηλάτες πρέπει να είναι προσεκτικοί στις κατηφόρες.
Στην αρχή, μετά το Λατσί και μέχρι το Νέο Χωριό, η κλίση του δρόμου είναι μεγάλη σε κάποια σημεία, κάτι που δυσχεραίνει τη διαδρομή για τους ποδηλάτες. Μετά το Νέο Χωριό η διαδρομή είναι πολύ εύκολη.
- Απόσταση: 36,5 χλμ.
- Κατάσταση οδοστρώματος: Χωματόδρομος εκτός από την αρχή και το τέλος της διαδρομής όπου ο δρόμος είναι ασφαλτοστρωμένος.
- Συνολική υψομετρική διαφορά: +590 μέτρα
- Είδος ποδηλάτου: Ποδήλατο βουνού με καλή ανάρτηση
Σύντομη περιγραφή:
Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες διαδρομές της περιοχής!
Ξεκινώντας με μια δύσκολη ανηφόρα προς το Νέο Χωριό, σύντομα θα φτάσετε στην καρδιά του δάσους του Ακάμα, σε υψόμετρο πάνω από 400 μέτρα. Η μοναδική θέα και η ομορφιά του τοπίου σάς καλεί να κατεβείτε από το ποδήλατο για να το απολαύσετε. Όταν φτάσετε στην κορυφή και πριν ξεκινήσετε την κάθοδο θα συνειδητοποιήσετε ότι μπροστά σας απλώνεται η πιο όμορφη γαλάζια θάλασσα που έχετε δει ποτέ.
Η παραλία Φοντάνα Αμορόσα είναι παγκοσμίως γνωστή για τα κρυστάλλινα νερά της τα οποία, σε συνδυασμό με τη χρυσή αμμουδιά, αποτελούν υπέροχο θέαμα και απολαυστικό συναίσθημα!
Αφήνοντας τη Φοντάνα Αμορόσα, η διαδρομή είναι υπέροχη αφού έχετε στη μια πλευρά τη θάλασσα και στην άλλη τα πράσινα βουνά και την πλούσια βλάστηση που απλώνεται κατά μήκος της ακτής.
Σημεία ενδιαφέροντος:
-Νέο Χωριό
-Θέα της θάλασσας
-Φοντάνα Αμορόσα
-Λουτρά της Αφροδίτης
Χρήσιμες εισηγήσεις
-Να έχετε μαζί σας αρκετό νερό και σνακ.
-Το μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής δεν είναι σκιερό, προστατευτείτε από τον ήλιο.
-Να έχετε πάντα μαζί σας το κινητό σας σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Μετά το Νέο Χωριό θα είστε στη φύση, απομακρυσμένοι από άλλους ανθρώπους.
-Στην παραλία Φοντάνα Αμορόσα μπορείτε να κολυμπήσετε. Πάρτε μαζί σας μαγιό και κλειδαριά για το ποδήλατό σας!
Χώροι στάθμευσης
- Πόλη Χρυσοχούς
- Περιοχή Σμιγιές – Εκδρομικός χώρος
- Νέο Χωριό
- Φοντάνα Αμορόσα
- Λουτρά της Αφροδίτης